Bài 02: Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII

Từ xã hội đặc quyền đến yêu cầu về quyền công dân

Bộ bài giảng gồm 26 slide, dẫn học sinh đi từ tình hình nước Pháp trước cách mạng đến những thay đổi về chính trị và xã hội cuối thế kỉ XVIII. Câu hỏi khởi động về bánh mì và quyền lực mở ra vấn đề: vì sao khó khăn trong đời sống có thể trở thành yêu cầu thay đổi cách cai trị?

Nội dung tập trung vào giai đoạn 1789–1794, đồng thời lưu ý rằng những biến động của Cách mạng Pháp không chấm dứt hoàn toàn vào tháng 7 năm 1794. Mục tiêu là hiểu quan hệ giữa nguyên nhân, hành động và kết quả, không chỉ nhớ tên người hoặc ngày diễn ra sự kiện.

Các mạch kiến thức chính

Học sinh tìm hiểu xã hội ba đẳng cấp, đặc quyền của tăng lữ và quý tộc, sự đa dạng trong đẳng cấp thứ ba, các rào cản kinh tế và khủng hoảng tài chính. Phần tư tưởng Khai sáng giới thiệu những ý tiêu biểu của Mông-te-xki-ơ, Vôn-te và Rút-xô, giúp kết nối tư tưởng mới với việc chất vấn trật tự cũ.

Chuỗi sự kiện năm 1789 gồm Hội nghị ba đẳng cấp, sự thành lập Quốc hội, cuộc đánh chiếm ngục Ba-xti và những quyết định tháng 8. Bài phân biệt bước ngoặt cách mạng với việc nền cộng hòa ra đời; không đồng nhất sự kiện ngày 14–7–1789 với bãi bỏ quân chủ.

Phần tiếp theo làm rõ quân chủ lập hiến năm 1791, đình chỉ quyền vua tháng 8–1792, bãi bỏ quân chủ tháng 9–1792 và chính quyền Gia-cô-banh. Những biện pháp về nghĩa vụ phong kiến, giá cả và huy động lực lượng được đặt trong bối cảnh khủng hoảng, có lưu ý về sự đàn áp khắc nghiệt.

Bài học đánh giá vai trò quần chúng, kết quả, tính chất tư sản và ảnh hưởng của cách mạng. Các slide về quyền chính trị giúp học sinh hiểu rằng nguyên tắc bình đẳng được nêu ra chưa đồng nghĩa mọi nhóm đã được hưởng quyền ngang nhau.

Hoạt động để học sinh giải thích bằng bằng chứng

Các nhiệm vụ gồm phân loại nguyên nhân sâu xa và sức ép trước mắt, ghép sự kiện với thay đổi quyền lực, đọc phần diễn giải ngắn từ Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền. Câu hỏi yêu cầu nối một nguyên tắc với một đặc quyền bị thách thức, rồi kiểm tra khoảng cách giữa văn bản và thực tế.

Hoạt động nhóm ba người so sánh Anh, Bắc Mỹ và Pháp theo đối tượng đấu tranh, hình thức và kết quả chính trị. Mỗi em phụ trách một trường hợp, sau đó cùng sửa bảng bằng dẫn chứng. Cuối bài có nhận định đúng sai cần giải thích và nhiệm vụ viết ba câu có căn cứ về nguyên nhân, quần chúng, tiến bộ và giới hạn.

Notes và cách tổ chức tiết học

Ghi chú giảng dạy được đặt trong từng slide PowerPoint, gồm gợi ý thời gian, cách chia nhiệm vụ, câu hỏi mở rộng, đáp án tham khảo và điểm cần sửa sai. Giáo viên có thể điều chỉnh Notes theo cách dẫn dắt của mình.

Mạch bài gợi ý khoảng hai tiết. Có thể dùng điểm dừng sau phần năm 1789 để kiểm tra mức hiểu trước khi chuyển sang quá trình thay đổi thể chế. Các nhiệm vụ tìm nguồn có thể thực hiện với tư liệu do giáo viên chuẩn bị nếu học sinh không thuận tiện truy cập internet.

Định dạng và giới hạn của học liệu

Sản phẩm là tệp PPTX 26 slide đồ họa, trong đó chữ và minh họa được tích hợp thành ảnh. Nội dung hiển thị không chỉnh sửa riêng từng câu, kiểu chữ hay nhân vật như slide gồm các đối tượng rời; văn bản Notes vẫn có thể sửa.

Hình tái dựng phục vụ quan sát, không phải ảnh tư liệu đương thời. Các đoạn tuyên ngôn dùng trong hoạt động là diễn giải ngắn, không thay thế bản gốc đầy đủ. Nên đọc Notes, mở thử tệp trên thiết bị của lớp và chọn hoạt động phù hợp trước giờ dạy.